Shisha pia inajulikana kama hookah ni mtindo wa kuvuta tumbaku ambao umekuwa maarufu sana hasa miongoni mwa vijana.
Ingawa inaonekana kama njia ya “usasa” ya burudani, uvutaji wa shisha una athari mbaya kiafya na kijamii, ambazo zinapaswa kueleweka vizuri.
Inapovutwa kwa saa moja ni sawa na kuvuta sigara zaidi ya 100 kwa muda huo
Hapa kuna baadhi ya hasara na madhara ya uvutaji wa shisha:
1. Madhara ya Kiafya
a) Magonjwa ya Kupumua
Kansa ya Mapafu: Tumbaku inayotumika kwenye shisha huwa na kemikali nyingi zinazoweza kusababisha kansa ya mapafu, haswa ikiwa inavutwa kwa muda mrefu.
Bronchitis na Magonjwa ya Pumu: Uvutaji wa shisha husababisha mkusanyiko wa kamasi kwenye mapafu, jambo linalosababisha magonjwa ya mfumo wa upumuaji kama bronchitis na pumu.
Maambukizi ya Mfumo wa Hewa: Shisha hutumiwa na watu wengi kwa zamu na vifaa vyake vinaweza kuchukua bakteria au virusi, ambayo hupelekea maambukizi kama vile kikohozi na homa.
b) Athari kwa Moyo na Mishipa ya Damu
Shinikizo la Juu la Damu: Nikotini na kemikali nyingine kwenye shisha huchangia kuongezeka kwa shinikizo la damu, hali inayosababisha magonjwa ya moyo.
Kiharusi na Mshtuko wa Moyo: Kemikali hatari zilizomo katika shisha huchochea hatari ya kupata kiharusi na mshtuko wa moyo, kutokana na kuathirika kwa mishipa ya damu.
c) Magonjwa ya Mdomo na Meno
Kansa ya Mdomo: Kemikali zinazopatikana kwenye moshi wa shisha zinaweza kusababisha kansa ya mdomo, hasa kwenye ulimi, midomo, na koo.
Uozo wa Meno na Harufu Mbaya: Uvutaji wa shisha unaongeza uwezekano wa kuoza meno na pia kusababisha harufu mbaya ya kinywa kutokana na kemikali zinazobaki mdomoni.
d) Uwezekano wa Kutegemea Nikotini
Uraibu wa Nikotini: Ingawa uvutaji wa shisha unadhaniwa kuwa “salama zaidi” kuliko sigara, kiwango cha nikotini kinachopatikana kinaweza kumfanya mtu kuwa mtegemezi.
Hali hii husababisha uraibu wa kudumu wa nikotini.
2. Madhara ya Kisaikolojia
Msongo wa Mawazo: Watu wanaotegemea shisha kwa burudani mara nyingi wanakuwa na msongo wa mawazo wanaposhindwa kuvuta, hali inayoweza kuathiri afya ya akili.
Kusababisha Matatizo ya Kihisia: Kutegemea shisha kwa starehe inaweza kuchochea hali ya kupoteza utulivu wa kihisia na kujikuta katika hali ya kutokuwa na furaha bila kutumia.
3. Madhara kwa Jamii na Kijamii
Kusambaza Magonjwa kwa Kutumia Vifaa vya Pamoja: Shisha huvutwa kwa kutumia bomba ambalo mara nyingi watu wengi hutumia kwa pamoja.
Hii huongeza hatari ya kusambaza magonjwa kama hepatitis na homa.
Kuhamasisha Tabia za Uraibu: Kituo cha shisha kinapoanzishwa, kinaweza kuvutia vijana kujihusisha na tabia za uvutaji ambazo zinaweza kusababisha uraibu na kudhoofisha tabia nzuri kijamii.
Mchanganyiko wa Dawa za Kulevya: Katika baadhi ya maeneo, shisha huongezewa kemikali na dawa za kulevya kwa madhumuni ya kupata burudani zaidi, hali inayoweza kuchangia uraibu na kuathiri maadili ya kijamii.
4. Madhara ya Kiuchumi
Gharama za Kuvuta Shisha: Uvutaji wa shisha unahitaji matumizi ya fedha kwa ajili ya ununuzi wa tumbaku na malipo ya matumizi ya shisha kwenye mabaa au vilabu.
Hili linaweza kuwa mzigo kwa watu wenye kipato cha chini au wale wanaotumia fedha nyingi kwenye burudani badala ya shughuli za msingi.
Gharama za Matibabu: Magonjwa yanayosababishwa na uvutaji wa shisha huleta gharama kubwa za matibabu, ambayo yanaweza kuwa mzigo mkubwa kwa familia au jamii.
5. Madhara ya Mazingira
Uchafuzi wa Hewa Ndani ya Majengo: Moshi wa shisha unapovutwa ndani ya nyumba au maeneo yasiyo na uingizaji hewa mzuri, husababisha uchafuzi wa hewa ambao unaweza kuathiri afya ya watu wasiovuta walioko karibu.
Kuongezeka kwa Matumizi ya Makaa: Makaa yanayotumika kuchoma tumbaku ya shisha yanachangia uharibifu wa mazingira kutokana na ukataji wa miti kwa ajili ya makaa hayo.
6. Madhara kwa Watoto na Vijana
Kuchochea Vijana Kuingia Katika Uraibu: Uvutaji wa shisha unapoonekana kama burudani, vijana wanavutika kujaribu, na mara nyingi huingia katika uraibu wa muda mrefu.
Athari kwa Wajawazito na Watoto: Moshi wa shisha unaposambaa kwenye hewa, huathiri wanawake wajawazito na watoto wadogo, ambao wanaweza kuathirika kiafya kutokana na kemikali zinazopatikana kwenye moshi huo.
Hitimisho
Uvutaji wa shisha una madhara mengi kwa mwili, akili na jamii kwa ujumla.
Ni muhimu kutoa elimu kwa jamii kuhusu hatari zake na kusaidia watu kufanya maamuzi bora kwa ajili ya afya yao na ustawi wa jamii.
Mazingira salama na njia bora za burudani ambazo hazihusishi madhara kwa mwili na akili zinapaswa kuhamasishwa ili kulinda afya ya jamii na vizazi vijavyo.
HIKI NDICHO KILICHOSEMWA MWAKA 2021 KUHUSU SHISHA
#UTAFITI: UVUTAJI wa Shisha umeelezwa kupunguza nguvu za kiume, magonjwa ya moyo, Figo, Kifua, Saratani ya Koo, Mapafu pamoja na Corona.
Novemba 10,2021 Mjini Morogoro, Kamishna Msaidizi wa Kinga na Huduma za Jamii, wa Mamlaka ya Kudhibiti na Kupambana na Dawa za Kulevya nchini (DCEA), Moza Makumbuli aliwaambia waandishi wa habari waliokuwa kwenye mafunzo ya kujengewa uwezo
Kaamishna huyo alisema kuwa uvutaji wa Shisha kwa saa moja ni sawa na kuvuta sigara 100 hadi 200. Na kwamba uvutaji shisha hautoi moshi ule kama wa tumbaku bali utoa mvuke ambao uchanganywa na ladha mbalimbali ikiwemo ya Vanilla, Strawbery ambapo watu wasio waamifu huchanganya tumbaku, bangi na dawa za kulevya na upelekea watumiaji kutumbukia kwenye urahibu wa dawa hizo.
Amesema madhara mengine ya utumiaji Shisha mtumiaji anajiweka kwenye hatari ya kupata kansa ya koo na mapafu kutokana na kiwango kikubwa cha carbon monoxide na nicotine ambazo humfanya mtumiaji awe kwenye hatari kubwa ya kupata matatizo hayo.
