Katikati ya karne ya 17, Milki ya Ureno ilikuwa ikiisambaratisha Afrika Magharibi kupitia biashara ya watumwa na uvamizi wa kijeshi. Lakini katika ardhi ya Ndongo na Matamba (Angola ya leo), walikutana na ukuta wa chuma—Malkia Nzinga Mbande.
Hii ni hadithi ya mwanamke aliyepigana na Dola ya Ureno kwa miaka 40 bila kusalimu amri:
Akiwa bado binti wa Mfalme, Nzinga alitumwa Luanda kufanya majadiliano ya amani na Gavana wa Ureno. Gavana huyo, kwa dharau, hakumwekea kiti ili amlazimishe kusimama au kukaa chini kama mtumwa. Nzinga hakutetereka: alimpigia ishara mtumishi wake aliyepiga magoti na mikono, kisha Nzinga akaketi juu ya mgongo wake—akimtazama Gavana jicho kwa jicho akiwa katika urefu mmoja naye.
Baada ya kushika hatamu za ufalme mwaka 1624, Nzinga alipiga marufuku biashara ya watumwa katika himaya yake. Aliposhambuliwa na majeshi ya Ureno yenye bunduki na mizinga, alikimbilia msituni na kuunda jeshi la msituni (guerrilla warfare). Alifungua milango kwa watumwa wote waliotoroka kutoka kwa Wareno na kuwasajili kwenye jeshi lake, huku akitengeneza muungano wa siri wa kijeshi na Waholanzi ili kuwapiga Wareno.
Wareno walijaribu mara kadhaa kumwua, kumkamata, au kumwekea mamluki, lakini kila mara Nzinga aliongoza majeshi yake mstari wa mbele akiwa amevaa mavazi ya kivita. Hata alipofikisha umri wa miaka 80, bado alikuwa akiongoza askari wake uwanja wa vita.
Wareno walilazimika kusaini mkataba wa amani na kutambua mamlaka yake kamili bila kupata ushindi wowote dhidi yake.
Malkia Nzinga alifariki kwa amani mnamo tarehe 17 Desemba 1663 akiwa na umri wa miaka 81—akiwa hajawahi kushindwa vita, hajawahi kutekwa, na hajawahi kusalimisha nchi yake kwa Mzungu! 🩸🛡️🔥
Je, unaamini Mfalme au Malkia gani mwingine wa Afrika anastahili kupewa heshima kama hii ya Malkia Nzinga katika historia?
